przewodnik dla tych, którzy szukają DARU i trochę się boją, że po drodze dostaną nie tylko papier, ale i etykietę, której nie da się zmyć nawet magią
Niektórzy mówią: ADHD to wymówka. Bazyl na to: to nie wymówka, to mapa. Żeby ją dostać, musisz najpierw przejść przez las pytań, labirynt formalności i czasem przez spotkanie ze smokiem zwątpienia.
Diagonza ADHD po wiedźmińsku:
Wyobraź sobie, że idziesz po szlaku, na końcu którego czeka List z Pieczęcią: dokument, który ma Cię uprawomocnić do wielu rzeczy (nie tylko do przetrwania wśród potworów systemu edukacji, ale czasem do leczenia, wsparcia, a czasem (uwaga!) do rzucania czarów 😉
Jak wygląda ten szlak w PL?
Oto Przewodnik Bazyla, w wersji „bezlitośnie konkretnej, ale z dystansem”:
1. Pierwsza brama: skierowanie
Bez skierowania się nie obejdzie, jeśli idziesz przez NFZ. Skierowanie wystawia lekarz.
2. Przedsionek chaosu: Poradnia Zdrowia Psychicznego
Tu dostajesz pierwsze spojrzenie typu „a co Pan/Pani tu robi?” (nie daj się zniechęcić). Tu czeka na Ciebie:
- Rozmowa z psychologiem albo z psychiatrą, który pyta o objawy (kiedy, gdzie, jak bardzo, jak często…)
- Testy przesiewowe – kwestionariusze dla Ciebie (i/lub rodzica, partnera, nauczyciela jeśli to dziecko) np. DIVA-5.
- Rozpoznanie innych stworów – czyli wykluczenie depresji, zaburzeń lękowych, spektrum autyzmu, uzależnień… Bo czasem ADHD to tylko kamuflaż dla czegoś innego.
3. Komnata psychologiczna
Psychiatra ma ułatwione zadanie jeśli ma gotową opinię psychologiczną.
Wtedy:
- Psycholog robi pogłębiony wywiad, testy uwagi, pamięci, funkcji wykonawczych (np. Test Stroopa, TOVA, Bender, WISC, MOXO, inne…)
- Często dostajesz arkusze do wypełnienia w domu dla rodziców/partnerów, bo ADHD to choroba z rodzinnym rodowodem, a objawy muszą być od dziecka.
4. Krąg nauczycieli
Jeśli chodzi o dziecko – szkoła ma głos.
-
Formularze, opinie nauczycieli, ocena funkcjonowania w klasie, czasem wychowawca pisze „charakterystykę ucznia”.
5. Ostateczna narada: konsylium lub lekarz decyduje
- Psychiatra (czasem po konsultacji z psychologiem) stawia diagnozę lub mówi: „jeszcze trzeba wykluczyć X, Y, Z”.
- Jeśli to ADHD, wpisuje to w dokumentację medyczną i… wystawia ZAŚWIADCZENIE.
To jest Twój DAR.
A jeśli potrzebujesz wsparcia w szkole – czasem potrzebujesz jeszcze orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej (PPP) .
Co w pakiecie z DAREM
– rozpoznanie (ICD-10: F90.0, jakby kto pytał),
– zaświadczenie,
– często zalecenia (dla szkoły, pracy, terapii, życia).
6. Co jeszcze?
-
Możesz dostać farmakoterapię (np. metylofenidat, atomoksetyna).
Po co? To temat na następne spotkanie 😉